Cây bạc hà có đặc điểm gì? Công dụng cách dùng ra sao và chữa trị bệnh gì?

Cây bạc hà có đặc điểm gì? Công dụng cách dùng ra sao và chữa trị bệnh gì? hiện cũng đang được nhiều người tìm hiểu, muốn biết thêm thông tin khoa học của loài cây bạc hà thơm mát có sẵn trong tự nhiên này. Bạc hà là một trong những cây trồng khá nhiều tại các địa phương ở Việt Nam nên bạn hoàn toàn có thể tìm kiếm ở bất cứ nơi đâu. Sở dĩ mùi thơm của bạc hà có vị the mát là vì thành phần hóa học chính của nó chứa tinh dầu mà chủ yếu là menthol. Nhiều người đặc biệt rất thích mùi hương của nó nên không chỉ để dùng làm thuốc mà còn được tận dụng trong chế biến thực phẩm, làm đồ trang trí trên các ly thức uống, nước ép tăng hương vị the mát đặc trưng. Ngoài ra, bạc hà còn dùng trị bệnh cảm cúm, đau đầu, đau họng,…cực hiệu nghiệm nữa đấy.

cay-bac-ha-co-dac-diem-gi-cong-dung-cach-dung-ra-sao-va-chua-tri-benh-gi

Nguồn gốc đặc điểm cây bạc hà và công dụng chữa bệnh hiệu quả không phải ai cũng biết

1. Tên khoa học của cây bạc hà

  • Mentha arvensis L. (Bạc hà Á), hoặc Mentha piperita L. (Bạc hà Âu),

2. Họ của cây bạc hà

  • Bạc hà (Lamiaceae). Cây được trồng ở nhiều địa phương nước ta.

3. Tên gọi khác của cây bạc hà

  • Chưa ghi nhận.

4. Mô tả đặc điểm cây bạc hà

  • Cây thảo, sống lâu năm. Thân mềm, hình vuông. Loại thân ngầm mang rễ mọc bò lan, loại thân đứng mang lá, cao 30-40cm, có khi hơn, mầu xanh lục hoặc tím tía. Lá mọc đối, hình bầu dục hoặc hình trứng. Cuống ngắn. Mép lá khía răng đều. Hoa nhỏ, mầu trắng, hồng hoặc tím hồng, mọc tụ tập ở kẽ lá thành những vòng nhiều hoa. Lá bắc nhỏ, hình dùi. Đài hình chuông có 5 răng đều nhau. Tràng có ống ngắn. Phiến tràng chia làm 4 phần gần bằng nhau, có 1 vòng lông ở phía trong. 4 nhụy bằng nhau, chi nhụy nhẵn. Quả bế có 4 hạt. Các bộ phận trên mặt đất có lông gồm lông che chở và lông bài tiết tinh dầu.
  • Mùa hoa quả vào tháng 7 – 10.

5. Thành phần hoá học chính của bạc hà

  • Tinh dầu, trong đó thành phần chủ yếu là menthol.

6. Cách dùng và liều lượng sử dụng bạc hà

  • Dùng dưới dạng thuốc xông, thuốc hãm 12-20g mỗi ngày.

7. Các bài thuốc trị bệnh từ bạc hà

  • Cảm cúm, đau đầu, sổ mũi, dùng Bạc hà 5g, hạt Quan âm, Cúc hoa vàng mỗi vị đều 10g. Kinh giới 7g, Kim ngân hoa 15g, sắc uống.
  • Ðau họng: Dùng Bạc hà 5g, Ngưu bàng, Huyền sâm, Cát cánh, Cam thảo mỗi vị 10g sắc uống.

* Ghi chú: Phụ nữ cho con bú không nên dùng nhiều, vì nó giảm sự tiết sữa. Húng cây – Mentha arvensis L.var, javanica (Blume) Hook, là một thứ của Bạc hà thường trồng vì lá thơm, cũng dùng làm thuốc. Nó có vị cay tính ấm, có tác dụng thông phế khí, giải ban, tán hàn, giải biểu, thông thần kinh.

8. Công dụng của bạc hà

  • Chữa cảm cúm, nhức đầu, ngạt mũi, viêm họng, kích thích tiêu hoá, chữa đau bụng, đầy bụng.
  • Cất tinh dầu bạc hà và chế menthol dùng để sản xuất dầu cao sao vàng, làm chất thơm cho các sản phẩm thực phẩm như bánh kẹo, thuốc đánh răng, và trong một số ngành kỹ nghệ khác.

9. Công năng chính của bạc hà

  • Tán phong nhiệt, hạ sốt, thông mũi, chữa nhức đầu, giúp tiêu hóa, đau bụng.

10. Tác dụng dược lý của cây bạc hà

  • Tác dụng kháng khuẩn: nước sắc Bạc hà có tác dụng ức chế đối với virus ECHO và Salmonella Typhoit (Trung Dược Học).
  • Tác dụng trên cơ trơn: Menthol và Menthone có tác dụng ức chế trên ruột thỏ, Menthone có tác dụng mạnh hơn (Trung Dược Học).
  • Ức chế đau: Tinh dầu Bạc hà và Menthol bốc hơi nhanh, gây cảm giác mát và tê tại chỗ, dùng trong trường hợp đau dây thần kinh (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).
  • Sát khuẩn mạnh: dùng trong những trường hợp ngứa của 1 số bệnh ngoài da, bệnh về tai, mũi, họng (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).
  • Ức chế hô hấp, tuần hoàn: đối với trẻ em ít tuổi, tinh dầu Bạc hà và Menthol bôi vào mũi hoặc cổ họng có thể gây hiện tượng ức chế dẫn tới ngừng thở và tim ngưng đập hoàn toàn. Người ta đã nhận xét thấy 1 số trường hợp chết do nhỏ mũi 1 giọt dầu Menthol 1% hoặc bôi vào niêm mạc mũi loại thuốc mỡ có Menthol. Vì vậy, cần hết sức thận trọng khi dùng tinh dầu Bạc hà hoặc dầu cù là cho trẻ nhỏ ít tuổi, nhất là trẻ mới đẻ (Tài Nguyên Cây Thuốc ViệtNam).
  • Tác động đến nhiệt độ cơ thể: Bạc hà, tinh dầu Bạc hà hoặc Menthol uống với liều rất nhỏ có thể gây hưng phấn, làm tăng bài tiết của tuyến mồ hôi, làm nhiệt độ cơ thể hạ thấp (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).
  • Liều lớn có tác dụng kích thích tủy sống, gây tê liệt phản xạ và ngăn cản sự lên men bình thường trong ruột (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).
  • Bạc hà có tác dụng kháng vi khuẩn trong thí nghiệm In Vitro đối với các chủng vi khuẩn tả Vibrio Choreia Elto, Vibrio Choreia Inaba, Vibrio Choreia Ogawa (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).
  • Tinh dầu Bạc hà có tác dụng ức chế thần kinh trung ương do tác dụng chủ yếu của Menthol (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).
  • Tinh dầu Bạc hà làm giảm sự vận động và chống co thắt của ruột non. Các chất Menthol và Menthone ức chế sự vận động của đường tiêu hóa từ ruột xuống, có tác dụng làm gĩan mao mạch (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

11. Nơi trồng cây bạc hà nhiều nhất

  • Cây ưa đất xốp, tốt nhất là đất sét có nhiều mùn, ẩm ướt, thoát nước nhưng đủ độ ẩm. Đất cần làm cỏ bón phân kỹ trước, làm luống rộng, trên mỗi luống trồng 2-3 hàng. Có thể trồng quanh năm nhưng thường trồng vào 2 mùa là mùa xuân (tháng 2-3) và mùa thu (tháng 8-9), trồng vào mùa xuân cho năng suất cao nhất. Trồng bằng hạt (ít áp dụng), thân ngầm hoặc thân cây trên mặt đất, cắt đoạn dài 15-30cm. Sau 3-4 tháng có thể thu hoạch đợt đầu, thường một năm có thể cắt cây 3-4 lần; lần thứ nhất vào tháng 6-7, sau đó cần xới và bón phân, sau 2 tháng (vào cuối tháng 8 hay tháng 9) lại hái lần nữa vào lúc cây đang ra hoa nhiều. Hái về, cần bó lại từng bó, phơi chỗ mát cho khô, hoặc nếu cất tinh dầu thì cần cất ngay hoặc để hơi héo rồi cất.

12. Phân bố cây bạc hà

  • Cây của vùng Âu Á ôn đới. Ở nước ta có những cây mọc hoang ở miền núi, nơi đất ẩm, mát và những chủng nhập trồng ở nhiều nơi.

13. Bộ phận thường dùng của cây bạc hà

  • Thân, cành mang lá (Herba Menthae)

14. Thu hái và cách chế biến lá bạc hà

  • Thu hái vào khoảng tháng 5, 8, 11 thu hoạch lúc cây mới ra hoa, rửa sạch dùng tươi hoặc phơi trong râm cho khô.
  • Lấy lá Bạc hà khô, tẩm nước, để vào chỗ râm mát, khi lá cây mềm, cắt ngắn từng đoạn, phơi trong râm cho khô để dùng (Trung Dược Đại Từ Điển).
  • Rửa qua, để ráo nước, cắt ngắn chừng 2cm, phơi trong râm cho khô (Dược Liệu Việt Nam).

Trên đây là nguồn gốc đặc điểm của cây bạc hà cùng nhiều công dụng trị bệnh tuyệt vời khác mà chúng ta không nên bỏ qua vì nó sẽ là thứ thuốc đơn giản không tốn tiền nhưng hiệu quả đem lại là cực kỳ cao. Với những gia đình có trẻ nhỏ hay bị ốm vặt, ho khan, sổ mũi, đau họng,…các mẹ nên hái vài lá bạc hà cất dần, khi cần mang ra kết hợp với một số loại thảo dược tự nhiên khác để trị bệnh cho con cũng an toàn lắm đấy. Cũng như các loại lá cây khác, bạc hà có mặt ở quanh ta, tùy theo nhu cầu sử dụng mà bạn có thể tận dụng lá bạc hà vào nhiều mục đích trị bệnh khác nhau. earth.gen.in chúc các bạn xem tin vui!